Gedichtenwedstrijd: schrijf een limerick, elfje, 160 of tautogram

Donderdag 26 januari was het Gedichtendag. Aanleiding voor Puntuit om een gedichtenwedstrijd te organiseren. Poëten mogen zich uitleven. Zijn er Puntuitlezers met dicht­talent? De eerste gedichten komen binnen. Binnenkort zijn ze te lezen op de site.

Om te kunnen meedoen aan deze wedstrijd, moet je je houden aan een aantal spelregels:

- Je bent tussen de 12 en de 25 jaar oud.

- Je inzending is geheel eigen werk.

- De gedichten zijn luchtig en grappig. Snijdt in ieder geval geen zware of theologische thema’s aan.

- Je kunt kiezen uit vier dichtvormen: een limerick, een elfje, een tautogram of een 160 (sms-gedicht). Zie kaders.

- Je moet twee of drie gedichten insturen. Deze mogen van eenzelfde dichtvorm zijn, maar dat hoeft niet.

- De inleverdatum is uiterlijk 23 februari, 23.59 uur. Dus je hebt even de tijd.

- Stuur je gedichten naar info(aapstaartje)puntuit.nl. Vermeld in het e-mailbericht je voor- en achternaam, leeftijd, adres, woonplaats en telefoonnummer.

Jury

De liederen worden beoordeeld door een deskundige jury, onder wie een neerlandicus, een boekenredacteur en een Puntuit­redacteur.

Ook zullen de gedichten op puntuit.nl gezet worden, waarna jongeren in een reactie een cijfer kunnen geven. Discussie naar aanleiding van de inzendingen is niet mogelijk. De waardering van de bezoekers wordt door de jury meegenomen bij de beoordeling. De uiteindelijke beslissing ligt echter bij de jury. Hierover wordt niet gecorrespondeerd.

Prijzen

Er zijn drie prijzen te verdelen. De winnaar wordt beloond met 50 euro. De tweede plaats levert 25 euro op en de derde plaats 10 euro.

Hieronder vind je de dichtvormen uitgelegd. Lees het zorgvuldig door voor je de uitdaging aangaat!

Limerick

In een limerick wordt in de eerste regel een persoon of dier geïntroduceerd, samen met een plaatsnaam. Een limerick heeft 5 regels met een vrij strak metrum. Twee regels hebben het ritme van kort-lang-kort (U—U) en dat drie keer. Vervolgens twee regels U—U U— en dan weer afgesloten met een regel U—UU—UU—U.

De regels 1, 2 en 5 rijmen met elkaar en er is een ander rijm tussen de kortere regels 3 en 4 (rijmschema: a a b b a). De laatste regel is een soort pointe of uitsmijter.

Voorbeeld

Een jonge student uit Stavoren

had schulden tot over zijn oren.

Hij zei tot zijn mam

hoe dat toch zo kwam.

Omdat hij zijn beurs was verloren.

(Bron: onbekend)

Elfje

In een elfje worden elf woorden verdeeld over vijf regels.

Regel 1: 1 woord (de naam, de kleur, geur of het karakter van het ding, het dier of de mens).

Regel 2: 2 woorden (zegt iets over het eerste woord: hoe is hij, zij, het ding)

Regel 3: 3 woorden (waar is het ding, dier, mens).

Regel 4: 4 woorden (wat doe je er mee, wat doet het dier, ding of de mens?).

Regel 5: 1 woord (de clou of de wending. Gevoel: ah, dat is het! Of: dat zegt of doet het. Of: een gevoel, een geluid).

Met het eerste woord probeer je een bepaalde sfeer op te wekken. Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan een kleur, een ding, een dier of een eigenschap. In regel twee, drie en vier werk je dat thema verder uit. Regel vijf - het laatste, elfde woord - is bij het elfje meestal de clou van het gedicht, de uitsmijter.

Voorbeeld

Zwanger

Opgezwollen enkels

Elke ochtend misselijk

Kramp in de kuiten

Hoera

(Bron: ”Het elfje nader bekeken”)

Tautogram

Een tautogram is een gedicht waarbij ieder woord met dezelfde letter begint. Hierdoor is het vaak moeilijk om een goed lopend gedicht te maken dat ook nog ergens over gaat. In deze wedstrijd mag een tautogram niet meer dan vier regels bevatten.

Voorbeeld

Zeven Zaventemse zotten zullen zes zomerse zondagen zwemmen zonder zwembroek.

Zware Zamir zijn zuster zei: “Zo’n zeveraars!

Ze zijn zijlen zeker zot, zeg! Ze zullen zinken!”

(Bron: naar een gedicht van Urbain Joseph Servranckx.)

160

Een 160 is een gedicht van 160 tekens inclusief spaties en leestekens. Ofwel een gedicht dat precies in een sms’je past. Enkele regels:

- In een 160 wordt niet gesmokkeld met spaties. Harde enters zijn toegestaan, maar dubbele spaties niet. Ook mag een zin niet eindigen met een spatie.

- In een 160 mogen ook afkortingen, sms-taal of emoticons gebruikt worden. Maar dat moet wel functioneel zijn.

- Op de website www.precies160.nl kan je eenvoudig een 160 schrijven in een speciaal schermpje.

Voorbeeld

er was eens een

juffrouw sofie

die bedacht

pardoes vanuit

het blote niets

een compleet

verse versvorm

voor mobiele

telefonie

en de rest?

tja, de rest is

geschie

(Bron: Sofie Cerutti)