DAAROM: Als een kip zonder kop

De vraag van deze week is: Waarom loopt een kip zonder kop nog door?

Als een kip eenmaal voor de soeppan bestemd is, wacht haar de onthoofding. Waarom kan die kip, als de dodelijke slag is toegebracht, nog enkele seconden leven? Of zelfs achttien maanden, zoals Mike the Headless Chicken?

Voortbeweging is eigenlijk heel ingewikkeld. Dat geldt voor mens en dier; en dus ook voor de kip, die door geleerden tot de dieren wordt gerekend. Tientallen spieren moeten op het juiste moment en met de gepaste intensiteit samentrekken. Gaat er iets mis, dan loopt de kip scheef, onhandig en raar of valt.

Een onderdeel van de aansturing van de spieren zit in het ruggenmerg, in een groep zenuwcellen, ook wel centrale patroongenerator genoemd. De patroongenerator veroorzaakt spontaan (zonder signaal vanuit de hersenen) de stapbeweging. De hersenen onderdrukken die stapprikkels uit het ruggenmerg voortdurend. Als de kip moet lopen, laten ze de prikkels toe.

Dat lopen lijkt helemaal nergens meer op. Het is dan ook gelijk duidelijk wat iemand bedoelt die zegt dat je praat als een kip zonder kop.

Overigens kunnen kippen zonder kop kunnen nog erg veel. Befaamd is het verhaal van Mike the Headless Chicken. Mike –een haan– leefde in 1945 in de Amerikaanse staat Colorado bij zijn baasje Lloyd Olsen. Op 10 september van dat jaar vond Lloyd zijn haan geschikt voor de slacht. De onthoofding verliep niet geheel plan en de kop werd net niet helemaal afgehakt, met als gevolg dat een deel van de hersenstam van Mike intact bleef.

Mikes kop werd verorberd door een kat, maar hij zelf –zeg maar zijn grootste deel– bleef leven. Lloyd diende hem water en granen toe door ze direct in de slokdarm in te brengen.

De haan legde zijn baas geen windeieren; Lloyd trok met het beest langs de westkust van de VS en verdiende met zijn bezienswaardigheid tot 4500 dollar per maand.

Na achttien maanden ging Mike the Headless Chicken alsnog dood.

tekst Bas van Dijk, beeld EPA