Dromen? Creatief slapen

Waarom dromen mensen?

Je rent voor je leven, maar je komt bijna niet vooruit. De enige uitvlucht is de duikplank die ineens opdoemt. Je springt. Met een schok ontdek je dat je in bed ligt: het was maar een droom.

Iedereen droomt elke nacht. En dat gemiddeld wel twee uur lang. Kon je vannacht maar eens goed opletten, want sommige dromen zijn leuk of inspirerend. Maar helaas lossen de herinneringen op voordat je ogen eindelijk open zijn.

Dromen doe je vooral in de rem-fase van je slaap. Rem staat voor ”rapid eye movement” omdat je ogen in deze slaapperiode heel snel heen en weer bewegen. Dit stadium herhaalt zich om de negentig minuten. Tijdens deze periode zijn de hersenen heel actief en worden gedachten in beelden naar je ogen gestuurd. Gedachten die overdag ook door je hoofd kunnen spelen. Daarom gaat het in dromen vaak over zaken die je op dat moment vooral bezighouden.

Het dagelijks leven komt terug in de nachtelijke uren. Mensen die vanaf hun geboorte blind zijn, zien ook in hun slaap geen beelden. Hun dromen bestaan uit smaken, geuren en geluiden. En ja, onderzoekers denken dat mensen die vroeger veel zwart-witfilms keken, zonder kleur dromen.

De acties in dromen duren even lang als in werkelijkheid. Daarbij kun je vooruitgaan in de tijd, of ineens op een heel andere plaats zijn. De hersenen zijn op dat moment heel creatief bezig.

Door de eeuwen heen hebben geleerden nagedacht over het ontstaan en het nut van dromen. Salomo bijvoorbeeld schreef al dat drukke bezigheden overdag zorgen voor onrustige dromen. „...zelfs des nachts rust zijn hart niet...” (Pred. 3:23b). In de Bijbel spreekt God ook verschillende keren door dromen. Roepingen of voorspellingen werden op deze manier bekendgemaakt. In de oudheid bedacht men allerlei verklarende theorieën. Vier bestanddelen in het lichaam (bloed, flegma, gele gal en zwarte gal) zouden bijvoorbeeld uit evenwicht zijn. Dromen werden als aanwijzing voor bijzondere gebeurtenissen gezien.

De laatste eeuwen heerste vooral de mening dat dromen een manier van emotionele verwerking is. Onverwerkte gebeurtenissen en nieuwe ervaringen zouden als restjes boven komen, zodat je de volgende dag met een heldere geest wakker wordt. En natuurlijk hield het gespeculeer over de betekenis van dromen niet op.

Tegenwoordig zien wetenschappers dromen slechts als „onbetekenend bijproduct” van de remslaap. Die is overigens wel belangrijk voor het inpassen van nieuwe emotionele informatie. En voor de ontwikkeling van je hersenen. Veel slapen dus.