Linkhandige hamburger

Waarom worden er op 1 april grappen gemaakt?

Volgende week donderdag: alle merkkleding bij de Bijenkorf voor de helft van de prijs, gratis toegang tot Madame Tussauds, extra balkonscène van de koninklijke familie. Pas op! Het zijn allemaal 1 aprilgrappen.

De traditie om op die dag grappen te maken bestaat niet alleen in Nederland. In Frankrijk heet de gewoonte bijvoorbeeld "poisson d'avril": vis van april. In Engeland wordt het "April Fool's Day"; april fopdag, genoemd. De Russen hebben het over de "dag van de dommerik". In sommige Vlaamse streken noemen mensen het
"verzenderkensdag": de dag waarop je probeert mensen voor niks ergens heen te sturen.

Volgens het Meertens Instituut –dat bestudeert onder meer de Nederlandse cultuur– zijn er bronnen die in de zestiende eeuw al spreken over een 1 aprilgrap. Waarom er op die dag mensen voor de gek gehouden worden blijft onduidelijk. Sommige onderzoekers, antropologen, leggen de link met de plaats op de kalender. De boerensamenleving was afhankelijk van de seizoenen. Mogelijkerwijs werd op de eerste dag van april de lengte gevierd. Om het feestelijke gehalte te verhogen, zouden dan grappen gemaakt zijn.
Een hardnekkig misverstand is dat de nationale grappendag af zou stammen van de inname van Den Briel door de watergeuzen in 1572. Op 1 april verloor Alva zijn bril (Den Briel), is dan het gezegde. Deze verklaring klopt dus eenvoudigweg niet. Er zijn al grappen van voor 1572 gevonden en als het echt was begonnen met Alva, dan zou alleen in Nederland 1 april de grappendag zijn.

In 1998 kwam BurgerKing met een grap. De zaak maakte via een advertentie bekend dat hij een broodje hamburger had speciaal voor linkshandige mensen. Dat leverde BurgerKing duizenden linkshandige klanten op.

tekst Roosmarijn Reijnoudt, beeld Fotolia