Het geheim van het damestasje

„De vrouwentas en de inhoud ervan past zich aan de ontwikkelingen in de samenleving aan”, zegt Sigrid Ivo. Zij is de directeur van het Tassenmuseum Hendrikje in Amsterdam en druk bezig met het inrichten van de tentoonstelling Goed Verstopt: de geheimen in de tas. Vanaf 15 september worden niet alleen de tassen maar ook de inhoud ervan tentoongesteld.

De vrouw is in de loop van de jaren steeds meer met zich mee gaan dragen. „Maar toch wordt de tas de laatste jaren weer kleiner”, vertelt Ivo. „Door de komst van bijvoorbeeld de iPhone is er meer ruimte in de tas. Deze vervangt namelijk een fototoestel, het adresboekje en de agenda.” Uit onderzoek van het Engelse warenhuis Debenhams blijkt dat de gemiddelde vrouwentas momenteel ongeveer 1,5 kilo weegt. In 2007 woog de tas nog meer dan 3 kilo.

Vrouwen nemen van alles mee. Volgens Ivo zijn Nederlandse vrouwen extreem praktisch. „We dragen het liefst een schoudertas met rits. Dat is veilig en lekker gemakkelijk voor op de fiets.” In het buitenland dragen vrouwen hun tas volgens Ivo aan een kort hengsel onder de arm geklemd. „In Nederlandse tassen zijn opvallend veel fietssleutels te vinden. Portemonnee, telefoon, pen en make-up ontbreken bijna nergens.”

In de nieuwe expositie staan vrouwentassen met inhoud van de afgelopen tweehonderd jaar uitgestald. Vrouwen in de 19e eeuw droegen allemaal een loddereindoosje bij zich. „Een doosje met een sponsje en wat reukwater.” Als vrouwen dreigden flauw te vallen door een te strak geregen korset, roken ze aan dit doosje. „Na de bevrijding van het korset verdween het loddereindoosje uit de damestas”, zegt Ivo.

De portemonnees waren tot 1904 erg klein. „De dames hadden alleen muntjes bij zich want papiergeld bestond nog niet”, legt Ivo uit. Na de komst van papiergeld werden portemonnees groter. „Na de introductie van creditcards, pinpassen en klantenkaarten was er nog meer ruimte nodig.” Op het moment dat het technisch mogelijk is alle informatie op een plastic kaartje te zetten, gaan we dit volgens Ivo onmiddellijk terugzien in de tassenmode. „De tas zal slinken.”

Met de opkomst van de film in de jaren twintig gingen meer vrouwen make-up gebruiken. „In een klein tasje met kwastjes zat alles verstopt wat een vrouw nodig had”, vertelt Ivo. „Het tasje zelf was eigenlijk een poederdoos. In de kwastjes die onder aan het tasje bungelden, zaten lipstick, een klein parfumflesje en een oogpotloodje verstopt.”
Vroeger hadden tassen ook speciale kleine vakjes voor postzegels. Tegenwoordig is er nauwelijks meer een tas te vinden zonder apart vak voor mobiel of smartphone.
Het valt Ivo op dat vrouwen ‘s avonds vaker een wat kleinere en elegantere tas gebruiken. „Ik verwacht niet dat de grote schoudertas uit ons straatbeeld verdwijnt. Daar is de Nederlandse vrouw veel te praktisch voor.”

tekst ANP
beeld RD, Anton Dommerholt