RD-vlog 100 jaar SGP: Van der Staaij en Van der Vlies blikken terug

Puntuit   25 apr. 2018 | tekst Aline de Bruin, beeld Anton Dommerholt
2018-04-24-BIN1-SGPvliesstaaij-4-FC-web

De oudste partij van Nederland vierde dinsdag haar honderdste verjaardag. Ter gelegenheid van het jubileum van de SGP blikken voorman Kees van der Staaij en zijn voorganger Bas van der Vlies terug op de afgelopen decennia.

Het is druk op het Binnenhof. Een groep Chinese toeristen maakt foto’s van de grote fontein en dagjesmensen speuren het plein af om te kijken of ze politici voorbij zien lopen. SGP-fractievoorzitter Van der Staaij en zijn voorganger Van der Vlies staan bij het Torentje. Opeens is er consternatie op het plein. „Daar is Mark Rutte!” roept iemand. Een groep schoolkinderen stormt op hem af. Allemaal willen ze een selfie met hem maken. Maar Rutte stevent eerst enthousiast op Van der Vlies af en geeft hem een schouderklopje. „Wat goed om je te zien! Hoe gaat het nu met je gezondheid?”

Van der Vlies, als Rutte weer weg loopt: „Toen ik ziek werd, informeerde hij per sms regelmatig naar mijn gezondheid. Ik waardeer het erg dat hij met zo’n gigantisch drukke baan toch zo veel investeert in persoonlijke contacten.”

Regering

Terug naar het Torentje. In 2003, toen de formatie van het kabinet-Balkenende II in volle gang was, zat de SGP hier aan de formatietafel. Later, in 2011, had de regering onder Rutte de partij weer nodig. „Het kabinet had een krappe meerderheid,” vertelt Van der Staaij. „Onze steun kwam goed van pas. In ruil daarvoor konden we invloed uitoefenen. Zo hebben we ervoor gezorgd dat reformatorische scholen hun eigen toelatingsbeleid mogen voeren.”

In de tijd dat de SGP informele gedoogsteun leverde aan het kabinet-Rutte I, belde de fractievoorzitter regelmatig met Van der Vlies om advies te vragen. Van der Staaij: „Het was een spannende periode met een nieuwe rol voor de SGP. Hoe stel je je daarin op? Van der Vlies raadde me aan om ook met de andere partijen in de Tweede Kamer voldoende contact te blijven houden en niet alleen te focussen op de regeringspartijen. Dat vond ik een waardevol advies.”

De partij heeft veel geleerd van de tijd waarin ze informele gedoogsteun leverde aan Rutte-I. „We schieten nu gemakkelijker ministers aan om bepaalde punten te bespreken”, zegt Van der Staaij. „De drempel is een beetje weg.”

Televisieprogramma’s

Op naar de Hofvijver. De mannen lopen het Binnenhof over, de poort uit. Naast de poort staat een haringtent. Van der Vlies: „Die stond er in 1981 ook al. Ik heb er regelmatig een haring gehaald.”

De SGP is meer in beeld de laatste jaren. Ook op televisie. „Ik vind het knap dat Van der Staaij in het hol van de leeuw een tegengeluid durft te laten horen”, zegt Van der Vlies. „Zelf heb ik dat ook geprobeerd, maar het bleef altijd een worsteling. Hoe breng ik de boodschap van de Bijbel getrouw over, maar zorg ik er tegelijkertijd voor dat niet-gelovige mensen het ook snappen?”

Van der Staaij knikt instemmend. „Al vind ik wel dat er een wat vertekend beeld is ontstaan. Van der Vlies bezocht in zijn tijd ook regelmatig praatprogramma’s, maar de media presenteerden het in mijn beginjaren zo alsof ik de eerste was die op deze manier naar buiten trad.”

Na de aanslagen op de Twin Towers in 2001 gooide de SGP het roer om wat betreft de publieke optredens. „Orthodoxe christenen werden steeds meer op een hoop gegooid met moslims”, legt Van der Staaij uit. „Er was sprake van een riskante beeldvorming. Toen zeiden we tegen elkaar: We moeten zorgen dat daar een beter beeld tegenover staat, door meer in het openbaar op te treden.” Al is de partij nog altijd terughoudend als het gaat om televisieprogramma’s. „We moeten wel een eerlijke kans krijgen om de boodschap over te brengen. Anders gaan we niet.”

Groen van Prinsterer

Het is tijd om terug te gaan naar de Tweede Kamer: Van der Staaij moet nog een presentatie voorbereiden. Op de terugweg wijst Van der Vlies naar een statig herenhuis, waar nu het Kabinet van de Koning huist. „Kijk, dat is het oude huis van Groen van Prinsterer.” Van der Staaij: „Hij is een voorbeeld voor mij omdat hij als staatsman scherp naar voren bracht dat je alleen maar rechte lijnen kunt trekken als het gaat om waarheid en leugen, goed en kwaad. Dat inspireert ons tot op de dag van vandaag.”

Terug naar nieuwsoverzicht binnenland